اسطرلاب یااستاریاب(StarYab)

ابزاری فوق العاده کاربردی و نجومی متعلق به ایرانیان، اعراب، یونانیان و اروپای قرون وسطی است که برای نمایش لحظه ای کره آسمان، تعیین ارتفاع اجرام آسمانی از افق ناظر، پیش بینی زمان طلوع و غروب اجرام آسمانی،به دست آوردن طول وعرض جغرافیایی محل و ده ها کاربری دیگر، به کار می رفته است.اسطرلاب رایج و معمولی از دو یا چند صفحه دایره ای مسطح و فلزی که از جنس برنز یا برنج و یا از آهن و فولاد و یا تخته به طرز بسیار دقیق و ظریف و مستحکمی ساخته شده که بر روی یکی از آنها نقشی از ستارگان آسمان؛ و بر دیگری اطلاعاتی نظیر مقیاس های زاویه ای درج شده است؛ به گونه ای که هر کدام از آنها مستقلاً توان چرخش به دور مرکز صفحات را دارند.با این وسیله می توان چهره آسمان را در هر روز از سال و هر ساعتی مشاهده کرد. سمت و ارتفاع اجرام آسمانی را یافت، زمان طلوع و غروب و اوج بسیاری از اجرام را پیش بینی کرد. محل خورشید،ماه، سیارات و ستارگان را در آسمان پیدا کرد. موقعیت خورشید نسبت به پیکره های آسمانی را اعلام کرد و بسیاری از کار های دیگر را که انجام آنها برای انسان بدون وسیله ای مثل کامپیوتر مشکل است انجام داد. این وسیله برای ستاره شناسان و ناخدایان گذشته، نقش نقشه آسمان، قطب نما، ساعت و حتی تقویم را ایفا می کرده است.بسیاری از منابع تاریخی ساخت اسطرلاب را به بطلمیوس ستارهشناس نامدار یونانی سده هایی پیش از میلاد وابسته کرده اند. پس از آن نخستین کسی که در روزگار اسلامی اسطرلاب ساخت و بکار برد و همچنین مقیاس زاویه ای را به آن اضافه کرد ابراهیم بن حبیب فزاری نام دارد. بعدها در اروپا اسطرلاب، جای خود را به ابزاری به نام سکستانت داد که مختص عملیات ناوبری بود. گروه علوم اجتماعی رومشکان ...