مطالعات نهم

-1 نظام پادشاهي استبدادي چه نوع حكومتي است؟ حكومتي است كه در آن ، پادشاه از قدرت و اهتيارات فراواني برخوردار است و بر

اساس ميل و اراده ي خود حكومت مي كند .به عبارت ديگر ، اداره ي كشور تابع هيچ قانوني نيست و خواست پادشاه حكم قانون را دارد .

-2 نظام پادشاهي مشروطه چه حكومتي است؟ نوعي از حكومت است كه در آن قدرت و اختيارات پادشاه بر اساس قانون محدود مي شود

و اداره ي كشور در اختيار نهادهايي مانند مجلس شورا و هئيت وزيران (دولت) قرار مي گيرد .

-3 زمينه هاي سياسي و اقتصادي انقلاب مشروطه را بنويسيد ؟ به دليل عقب ماندگي حكومت قاجار در برابر روسيه و انگلستان ،

سرزمين هاي پهناوري از خاك كشور ما جدا شدند . از سوي ديگر ، واگذاري امتياز هاي بسيار به انگليسي ها و روس ها علاوه بر اين كه باعث

تسلط بيگانگان بر منابع ثروت اقتصادي كشور شد ، ضربه ي شديدي به صنعت ، كشاورزي و بازرگاني ايران وارد كرد و بيكاري را در سراسر

كشور گسترش داد . سخت گيري و بي رحمي مأموران مالياتي نيز بر شدت فقر عمومي افزود . مردم ايران ضعف و بي كفايتي حكومت قاجار را

علت اصلي اين مسائل و مشكلات مي دانستند .

-4 زمينه هاي فكري و فرهنگي انقلاب مشروطه به چند دسته تقسيم مي شوند ؟

به دو دسته 1- زمينه هاي داخلي 2- زمينه هاي خارجي

-5 زمينه هاي داخلي انقلاب مشروطه را بنويسيد ؟ آموزه هاي دين اسلام و مذهب شيعه مردم را به مبارزه با ظلم و تلاش براي برقراري

عدالت فرا مي خواند . مردم مسلمان ايران با درس گرفتن از قيام امام حسين (ع) و واقعه ي كربلا ، همواره آماده بودند كه در برابر ظلم و بي

عدالتي بايستد .

-6 زمينه هاي خارجي انقلاب مشروطه را بنويسيد ؟ 1- آشنايي ايرانيان با افكار و دستاوردهاي تمدن جديد اروپا 2- رخ دادن انقلاب

كبير فرانسه .

-7 انقلاب كبير فرانسه چه تأثيري بر وقوع انقلاب مشروطه داشت ؟ اين انقلاب انديشه ي آزادي خواهي و حكومت مشروطه را در

سراسر اروپا گسترش داد . عده اي از ايرانيان كه با كنجكاوي در جست و جوي دلايل عقب ماندگي ايران و پيشرفت كشورهاي اروپايي بودند .

، متوجه نظام مشروطه و حكومت قانونمند در آن كشورها شدند . آنان سرانجام به اين نتيجه رسيدند كه ايران نيز با داشتن حكومت مشروطه

مي تواند در مسير پيشرفت و ترقي قرار گيرد .

-8 روشنفكران چه كساني بودند؟ و نقش آنها در انقلاب مشروطه چه بود ؟ آنها اغلب تحصيل كردگان اروپا و مدرسه ي دارالفنون

بودند ، مردم را با محاسن حكومت قانون(حكومت مشروطه) و معايب استبدادي آشنا كردند .

-9 چه عواملي انگيزه و اراده ي مردم را براي مبارزه با استبداد و سلطه ي خارجي دو چندان كرد ؟ 1- موفقيت نهضت تنباكو

-2 قتل ناصرالدين شاه به دست ميرزا رضا كرماني .

-10 چرا دوران حكومت مظفرالدين شاه بر خشم و نارضايتي مردم افزود ؟در دوره ي پادشاهي او سوء استفاده و ستمگري مأموران

حكومت و دخالت بيگانگان در امور كشور ادامه يافت و بر خشم و نارضايتي مردم افزود .

-11 رهبران روحاني كه با تشكيل انجمني از آزادي خواهان به فكر ايجاد تغييراتي به نفع مردم بودند كدامند؟ آيت الله سيد

محمد طباطبايي و آيت الله سيد عبدالله بهبهاني .

-12 يكي از مهم ترين حوادثي كه بروز انقلاب مشروطيت را سرعت بخشيد چيست؟توضيح دهيد ؟ ماجراي به چوب بستن

بازرگانان بود . عين الدوله ، صدراعظم مستبد، براي ترساندن مخالفان و جلوگيري از گسترش اعتراض ها ، تعدادي از بازرگانان را به بهانه ي

گران شدن قند به چوب بست . به دنبال اين واقعه ، بازار بسته شد و گروهي از علما به رهبري آيت الله طباطبايي به نشانه ي اعتراض از تهران

به ري مهاجرت كردند و در حرم شاه عبدالعظيم ue820 بست نشستند .

-13 مهم ترين خواسته ي معترضين در حرم حضرت عبدالعظيم چه بود؟تأسيس عدالت خانه براي رسيدگي به شكايت هاي مردم بود .

-14 وقتي حكومت قاجار به خواسته هاي مهاجران حرم عبدالعظيم عمل نكرد ، علما و مردم چه كردند؟ از جمله خواسته ي

معترضان چه بود؟ اعتراض هاي مردمي دوباره شروع شد . در جريان اين اعتراض ها طلبه ي جواني به نام سيد عبدالحميد به شهادت رسيد

درس 13 (انقلاب مشروطيت ، موانع و مشكلات )

مجموعه سوال و جواب كتاب مطالعات اجتماعي نهم - متوسطه اول – تهيه كننده : عليرضا اسماعيلي

3

و در نتيجه تعدادي از علما اين بار به نشانه ي اعتراض به قم مهاجرت كردند . هم زمان تعدادي از مردم تهران در اعتراض به حكومت قاجار در

سفارت انگلستان ue820 بست نشستند . از جمله خواسته ي معترضان ، تأسيس عدالت خانه و تشكيل مجلس شورا بود .

-15 دو مورد از عوامل موفقيت انقلاب مشروطيت را بيان كنيد؟ الف) آموزه هاي دين اسلام و مذهب شيعه ب) حضور علما و

روشنفكران د ركنار ساير گروه ها ج) آشنايي ايرانيان با افكار و دستاوردهاي تمدن جديد اروپا

-16 چه گروه ها يا قشرهاي اجتماعي در انقلاب مشروطيت نقش موثري داشتند ؟ گروه ها و قشرهاي اجتماعي مختلف مانند

روحانيون ، بازرگانان ، روشنفكران ، تُ ue825 جار ، پيشه وران و كارگران .

-17 موانع و مشكلات حكومت مشروطه را بنويسيد ؟ 1- مخالفت و دشمني مستبدان 2- اختلاف و دو دستگي ميان مشروطه خواهان

-3 افزايش دخالت هاي خارجي 4- وقوع جنگ جهاني اول .

-18 انقلاب مشروطيت با هدفي شكل گرفت؟ با هدف برقراري حكومت قانون و رها كردن كشور از چنگ استبداد داخلي و سلطه ي خارجي

شكل گرفت .

-19 پس از مظفرالدين شاه چه كسي جانشين او شد؟ و چه كرد؟ محمد علي شاه جانشين او پادشاهي مستبد بود . او با پشتيباني

دولت روسيه و حمايت مستبدان داخلي ، تصميم گرفت حكومت نوپاي مشروطه را نابود سازد و نظام پادشاهي استبدادي را دوباره برقرار كند .

-20 چه كساني به مخالفت با اقدامات محمد علي شاه پرداختند ؟ نتيجه آن چه شد؟ مجاهدان مشروطه خواه درتبريز به رهبري

ستارخان و باقرخان در برابر حكومت استبدادي محمد علي شاه به پا خاستند . علماي مشروطه خواه نجف نيز آنان را به مقاوت در برابر شاه

مستبد دعوت كردند . طرف داران مشروطه در گيلان و اصفهان با مشاهده ي ايستادگي مردم تبريز ، روحيه گرفتند و راهي پايتخت شدند . انها

پس از فتح تهران ، محمدعلي شاه را بركنار كردند و پسر خردسالش ، احمد ميرزا را به جانشيني او برگزيدند .

-21 چرا آيت الله شيخ فضل الله نوري با انقلاب مشروطه به مخالفت پرداخت؟ وي معتقد بود افرادي كه رهبري انقلاب را به دست

گرفته اند ، به اسلام اعتقادي ندارند و مي خواهند افكار و فرهنگ كشورهاي اروپايي را در ايران گسترش دهند . منظور او برخي از روشنفكران

بودند كه در تقليد ازاروپاييان زياده روي مي كردند .

-22 شيخ فضل الله نوري توسط چه كساني به شهادت رسيد؟ برخي از مشروطه خواهان بعد از بركناري محمدعلي شاه ، با فرصت طلبي

شيخ را به اتهام مخالفت با نظام مشروطه محاكمه كردند و به شهادت رساندند. شهادت مجتهد معروف پايتخت ، تأثير نامطلوبي بر اوضاع ايران

داشت و موجب اختلاف و دشمني بيشتر در داخل كشور شد .

-23 قرارداد 1907 بين چه كشورهايي و چرا بسته شد؟ انگلستان و روسيه براي مقابله با قدرت روزافزون آلمان و متحدانش ، تصميم

گرفتند به اختلاف هاي خود پايان دهند و به جاي رقابت ، با يكديگر همكاري كنند . به همين دليل اين دو كشور طي قرارداد 1907 ايران را ميان

خود تقسيم كردند .

-24 روسيه و انگلستان در قرار داد 1907 چه تصميمي در باره ايران گرفتند؟ تصميم گرفتن ايران را بين خود تقسيم كنند .

-25 هدف انگلستان و روسيه از امضاي قرارداد 1907 چه بود؟ كنار گذاشتن اختلافات خود براي مقابله با قدرت روز افزون آلمان و

متحدانش .

-26 قرارداد 1907 چه نتايجي براي ايران داشت؟ روسيه با خيالي آسوده در امور داخلي ايران مداخله مي كرد .و اجازه نمي داد كه دولت و

مجلس او ا ضع آشفته ي كشور را سروسامان دهند . علاوه بر اين ، نيروهاي روسيه وارد خاك ايران شدند . آنها در تبريز تعدادي از مشروطه

خواهان را كشتند و در مشهد نيز حرم امام رضا(ع) را به گلوله بستند .

-27 در جنگ جهاني اول متحدين و متفقين چه كشورهايي بودند؟ كشورهاي آلمان ، ايتاليا ، اتريش و مجارستان كه به متحدين

معروف بودند ودر سوي ديگر انگلستان ، روسيه و فرنسه بودند كه به متفقين مشهور شدند . در اواخر جنگ ، آمريكا نيز به متفقين پيوست .

-28 در جنگ جهاني اول موضع دولت ايران چه بود؟ دولت ايران در ابتداي جنگ جهاني اول بي طرفي كامل خود را اعلام كرد اما

انگلستان ، روسيه و عثماني اين بي طرفي را ناديده گرفتند و نيروهاي خود را وارد ايران كردند . پس از آن برخي مناطق ايران صحنه ي نبرد

نيروهاي روسيه و انگلستان با قواي عثماني شد .

4

-29 آثار و پيامدهاي سياسي و اجتماعي جنگ جهاني اول در ايران را بيان كنيد؟ جنگ جهاني اول موجب بي ثباتي و اشفتگي بيشتر

اوضاع ايران شد . به دليل حضور نيروهاي اشغالگر و درگيري هاي نظامي ، دولت مركزي به نهايت ضعف و درماندگي رسيد و تسلط خود را بر

امور كشور از دست داد . نافرماني و سرپيچي از فرمان دولت مركزي گسترش يافت و امنيت و اسايش مردم از بين رفت . ايرانيان دچار بلا و

مصيبت هاي بزرگي مانند قحطي ، فقر ، گرسنگي و شيوع بيماري هاي واگيردار شدند و افراد زيادي جان خود را از دست دادند .

-30 به نظر شما چرا مردم ايران د رجنگ جهاني اول به آلمان و متحدانش گرايش داشتند ؟ چون فكر ميكرد آلمان قدرت برتر

جنگ است .

*- انقلاب مشروطيت جنبشي ............... بود كه در دوره حكومت ........... در ايران رخ داد . ( سياسي - اجتماعي - مظفرالدين شاه)

*- انقلاب كبير فرانسه همزمان با تأسيس حكومت .............................. در ايران رخ داد . ( قاجار )

*- رهبري انقلاب مشروطيت را ....................و ...................... بر عهده داشتند . ( علما - روشنفكران )

*- سرانجام ................................ در 14 مرداد 1285 ش فرمان مشروطه را صادر كرد . (مظفرالدين شاه)

*- به دستور .............................. مجلس به توپ بسته شد و منحل گرديد . (محمدعلي شاه)

*- مجاهدان مشروطه خواه درتبريز به رهبري ..............و .................. در برابر حكومت استبدادي محمد علي شاه به پا خاستند . (ستارخان – باقرخان)

*- جنگ جهاني اول پس از .............. سال با پيروزي .................... به پايان رسيد . ( 4 – متفقين )

*- دليرمردان تنگستاني به فرماندهي ..................... با ايثار جان خويش ضربه ي سنگيني به اشغالگران وارد آوردند . ( رئيسعلي دلواري)

-1 چرا در اواخر جنگ جهاني اول حكومت روسيه نيروهايش را از ايران بيرون برد ؟ زيرا بر اثر وقوع انقلابي عظيم حكومت روسيه

سرنگون شد . پس از آن نام اين كشور به اتحاد جماهير شوروي تغيير يافت .

-2 قرارداد 1919 بين كدام كشورها منعقد شد و مفاد آن چه بود ؟ اين قرارداد بين ايران و انگلستان بسته شد . براساس اين

قرارداد اداره امور نظامي و مالي ايران در اختيار كارشناسان (مستشاران) نظامي و مالي انگلستان قرار مي گرفت .

-3 چه كساني با قرارداد 1919 به مخالفت برخاستند؟ آيت الله مدرس و شيخ محمد خياباني .

-4 به نظر شما دليل مخالفت گسترده با قرارداد 1919 چه بود؟ جلوگيري از سلطه ي همه جانبه ي انگلستان بر ايران .

-5 علت كودتاي 1299 چه بود؟ انگلستان پس از ناكامي در اجراي قرارداد 1919 ، درصدد برآمد كه از طريق كودتا اهداف خود را در ايران

پيگيري كند.

-6 چه عواملي به رضاخان در دستيابي به قدرت كمك كرد؟ حمايت انگليسي ها از رضاخان – نارضايتي مردم از اوضاع كشور

(ناامني) – بي كفايتي احمدشاه – رهبران و احزاب سياسي غرب گرا كه در مجلس چهارم و پنجم قدرت گرفته بودند

-7 كودتاي 1299 چگونه انجام شد ؟ توضيح دهيد ؟ انگليسي ها يكي از فرماندهان نيروي قزاق به نام رضا خان را به عنوان مهره ي

نظامي و سيدضياالدين طباطبايي را به عنوان مهره ي سياسي كودتا برگزيد . طباطبايي از سياستمداران طرفدار انگلستان بود . در سوم اسفند

1299 نيروهاي تحت فرمان رضاخان مراكز مهم پايتخت را اشغال كردند و احمدشاه مجبور شد سيدضياء را به نخست وزيري و رضاخان را به

فرماندهي كل قوا منصوب كند .

8 - رضاخان براي نشان دادن شايستگي و برتري خود نسبت به احمدشاه چه كارهايي انجام داد ؟ او با ج ue825 ديت تمام به نوسازي

تشكيلات نظامي پرداخت و ارتش نويني را پايه گذاري و با استفاده از آن ، نافرماني و آشوب هاي داخلي را فرو نشاند و نظم و امنيت را تا

حدودي برقراركرد . از اين رو طرفدارانش با تبليغات فراوان او را شايسته تر از احمدشاه قاجار براي حكومت معرفي مي كردند .

-9 سياست مذهبي رضاخان را توضيح دهيد (قبل از رسيدن به قدرت نسبت به دين چه روشي داشت) ؟ رضاخان براي جلب

نظر مردم ، خود را فردي مذهبي و پايبند به احكام و ارزش هاي ديني نشان مي داد. به همين دليل ، در مراسم و مجالس مذهبي حضور مي يافت

و با علما ديدار و مشورت مي كرد .

درس 14 ( ايران در دوران حكومت پهلوي)

مجموعه سوال و جواب كتاب مطالعات اجتماعي نهم - متوسطه اول – تهيه كننده : عليرضا اسماعيلي

5

-10 چه عواملي به رضاخان در دستيابي به قدرت كمك كرد ؟ رضاخان با استفاده از موقعيت خود به عنوان وزير جنگ و نخست وزير ،

طرفداران خود را وارد مجلس شوراي ملي كرد . در سال 1304 ش مجلس شوراي ملي با وجود مخالفت جدي تعداد كمي از نمايندگان ، مانند

آيت الله مدرس و دكتر مصدق ، احمد شاه قاجار را از قدرت بركنار كرد و حكومت موقت را به رضاخان سپرد .

-11 شيوه ي حكومت رضاخان چگونه بود؟ در دوران حكومت او ، هيئت وزيران و نمايندگام مجلس شوراي ملي اختيار و استقلال چنداني

نداشتند و تابع دستورات شاه بودند . حكومت رضاشاه به احزاب و روزنامه هاي مستقل اجازه ي فعاليت نمي داد و با زور و خشونت ، فضاي

خفقان ، ترس و سركوب را بر جامعه حاكم كرد . در چنين شرايطي ، مخالفان سرنوشتي جز تبعيد ، زندان ، شكنجه و اعدام نداشتند .

-12 برخي از اقدامات رضاشاه را در دوره حكومتش بيان كنيد ؟ 1- نوسازي تشكيلات نظامي كه از كودتاي 1299 آغاز شده بود با

قوت ادامه يافت 2- مدارس و مراكز آموزشي جديد در شهرهاي مختلف كشور گسترش پيدا كردند 3- نخستين دانشگاه ايران ( دانشگاه

تهران) بنيان نهاده شد . 4- راه هاي شوسه توسعه يافتند و راه آهن سراسري كه خليج فارس را به درياي مازندران متصل مي كرد احداث شد

-5 موسسات و مراكز صنعتي متعددي در ايران به وجود آمدند .

-13 اقدامات رضاشاه را بي تضعيف ارزش هاي اسلامي و تخريب فرهنگ ايران چه بود؟ مجبور كردن مردم به اين بود كه لباس

يكساني به تن كنند و كلاه لبه داري (مشهور به كلاه پهلوي) بر سر بگذارند . پس از آن محدوديت هايي براي برگزاري مراسم مذهبي از جمله

عزاداري امام حسين(ع) به وجود آمد و زمزمه ي برداشتن (كشف) حجاب مطرح شد .

-14 قيام خونين مردم مشهد در مسجد گوهرشاد را شرح دهيد؟ مردم مشهد در اعتراض به كارهاي رضاشاه قيام كردند و در مسجد

گوهرشاد گردهم آمدند . نيروهاي نظامي براي سركوب اين قيام ، مردم را در كنار حرم حضرت امام رضا(ع) به گلوله بستند و عده اي را شهيد

و مجروح كردند .

-15 جنگ جهاني دوم چگونه آغاز شد ؟ با هجوم برق آساي آلمان به لهستان جنگ جهاني دوم آغاز شد .

-16 دولت هاي محور و متفقين در جنگ جهاني دوم شامل كدام كشورها بودند؟ كشورهاي ايتاليا و ژاپن به المان پيوستند و

دولت هاي محور را تشكيل دادند . در جبهه ي مقابل ، انگلستان ، فرانسه ، شوروي و آمريكا قراداشتند كه متفقين خوانده مي شدند .

-17 در جنگ جهاني دوم دولت ايران چه موضعي گرفت؟ دولت ايران اعلام بي طرفي كرد . ا ue825 ما در شهريور 1320 ، متفقين حضور شماري

از آلمان ها را در ايران بهانه قرار دادند و كشور ما را به اشغال خود درآوردند.

-18 هدف اصلي نيروهاي متفقين از اشغال ايران چه بود ؟ هدف اصلي آنها از اين اقدام ، استفاده از موقعيت و منابع و امكانات ايران به

سود خويش بود .

-19 متفقين پس از اشغال ايران چه كردند ؟ رضاشاه را مجبور كردند كه به نفع پسرش ، محمد رضا از قدرت كناره گيري كند و سپس

او را از كشور تبعيد كردند .

-20 آثار زيانبار (پيامدهاي سياسي ، اقتصادي و اجتماعي) جنگ جهاني دوم براي ايران چه بود ؟ جنگ جهاني دوم همچون جنگ

جهاني اول ، به اقتصاد و جامعه ي ايران خسارت و آسيب زيادي وارد كرد . مردم ايران طي آن سال ها با كمبود و گراني شديد مواد غذايي ،

مخصوصاً نان ، روبرو بودند و عدهي زيادي بر اثر گرسنگي و سوء تغذيه جان سپردند .

-21 ايران در نخستين سال هاي سلطنت محمد رضا شاه از لحاظ سياسي چه وضعيتي داشت؟ محمد رضا اين امكان را نداشت

كه همچون پدرش با استبداد و ديكتاتوري حكومت كند . بنابراين براي نمايندگان مجلس شوراي ملي و هيئت وزيران فرصتي به وجود آمد كه

در اداره ي امور كشور نقش موثري داشته باشند . همچنين احزاب سياسي و مطبوعات دوباره فعاليت خود را آغاز كردند .

-22 در ابتداي سلطنت محمدرضا شاه چه عاملي به ثُبات و آرامش سياسي كشور آسيب مي رساند؟ رقابت هاي انگلستان ،

شوروي و آمريكا براي كسب نفوذ سياسي و اقتصادي هرچه بيشتر در كشور ما .

-23 رهبري نهضت ملي شدن صنعت نفت ايران را چه كساني بر عهده گرفتند؟ آيت الله كاشاني و دكتر محمد مصدق .

-24 چرا انگليس نتوانست از ملي شدن صنعت نفت جلوگيري كند؟ به دليل وحدت ملت و همدلي رهبران نهضت .

6

-25 چه عواملي موجب شكست نهضت ملي ايران شد؟ پس از مدتي ، ميان رهبران و گروه هاي سياسي پشتيبان نهضت ملي شدن

نفت اختلاف بروز كرد . رهبران نهضت اسير جاه طلبي و خود خواهي سياسي اطرافيان خود شدند و نتوانستند از گسترش اختلافات دروني

جلوگيري كنند . در نتيجه اتحاد و همدلي به تفرقه و دشمني تبديل شد .

-26 چه شباهت ها و تفاوت هايي در اهداف نهضت تنباكو و نهضت ملي شدن نفت وجود داشت؟ شباهت: هر دو مبارزه با

انگلستان – در هر دو روحانيان و روشنفكران نقش داشتند . تفاوت: تنباكو زمان قاجار بود و لي نفت در دوره پهلوي – تنباكو لغو يك قرارداد

بود ولي نفت حفظ يك منبع انرژيبراي كشور .

-27 كودتاي 28 مرداد 1332 با پشتيباني كدام دولت ها صورت ر گفت ؟ انگلستان و آمريكا .

-28 كودتاي 28 مرداد 1332 را توضيح دهيد ؟ (دولت مصدق چگونه سرنگون شد؟) طبق برنامه اي كه دو كشور انگلستان و

آمريكا طراحي كردند ، در روز 28 مرداد 1332 واحدهايي از ارتش به فرماندهي سرلشكر فضل الله زاهدي به خيابان ها ريختند و با اشغال

مراكز مهم پايتخت ، دولت دكتر مصدق را سرنگون كردند .

-29 محمد رضا شاه پس از كودتا ي 28 مرداد چه سياستي را در پيش گرفت ؟ محمد رضا شاه به شاهي مستبد و ستمگر تبديل

شد كه اصول قانون اساسي را آشكارا ناديده مي گرفت . او همچنين با تأسيس سازمان اطلاعات و امنيت كشور (ساواك) به سركوب شديد

مخالفان پرداخت و دوباره فضاي ترس و خفقان بر ايران حاكم شد .

-30 مهم ترين دليل موفقيت كودتاي 28 مرداد چه بود؟ اختلاف و دو دستگي ميان رهبران نهضت موجب دلسردي مردم شده و اتحاد و

همدلي به تفرقه و دشمني تبديل شده بود . اين وضعيت ، شرايط را براي انگلستان و آمريكا فراهم كرد تا براي سرنگوني دولت مصدق فراهم سازد .

-31 كودتاي 28 مرداد 1332 چه تفاوت و چه شباهتي با كودتاي 1299 داشت؟

شباهت : در هردو كودتا كشورهاي خارجي مانند انگلستان نقش داشتند .

تفاوت : كودتاي 1299 به منظور تغيير سلسله ي پادشاهي ايران بود در حالي كه در كودتاي 28 مرداد 1332 سلطنت در خاندان پهلوي ادامه

يافت .

*- در اواخر جنگ جهاني اول حكومت روسيه سرنگون شد و پس از ان نام اين كشور به ................ تغيير يافت. (اتحاد جماهير شوروي)

*- قرارداد 1919 در زمان نخست وزيري ...................... بسته شد . ( وثوق الدوله )

*- در سال 1304 ش مجلس شوراي ملي با وجود مخالفت جدي تعداد كمي از نمايندگان ، مانند ...................و ....................

احمدشاه را از قدرت بركناركرد. ( آيت الله مدرس – دكتر مصدق )

*- رضاخان از ابتداي حكومت به ......................... و ........................... روي آورد . (استبداد - ديكتاتوري)

*- رضا خان به بهانه ي ........... و ......................... كارهايي انجام داد كه نتيجه آن تضعيف ارزش هاي د نيي بود .

(پيشرفت – نوسازي فرهنگي و اجتماعي )

*- حكومت رضا شاه كه بسيار شيفته ي ظاهر فرهنگ اروپايي بود اندكي پس از سركوب .............. دستور داد ................ را با

زور و خشونت از سر زنان و دختران ايراني بردارند . ( قيام گوهر شاد - حجاب)

*- در ابتداي سلطنت محمدرضاشاه ، رقابت هاي ........... و ...............و ............ براي كسب نفوذ بيشتر ، به ثبات و آرامش سياسي

كشور آسيب مي رساند . ( انگلستان – شوروي - آمريكا )

*- يكي از رويدادهاي مهم تاريخ معاصر ايران ، ملي شدن ............................ است . ( صنعت نفت)

*- امتياز بهره برداري از منابع نفت ايران در زمان ............................ به ........................ واگذار شد . ( مظفرالدين شاه – انگليسي ها )

*- .............................. با مشاهده ي اتحاد و يكدلي مردم ، قانون ملي شدن صنعت نفت را تصويب كرد . ( مجلس شوراي ملي )

*- پس از تصويب قا و نن ملي شدن نفت ، ............ نخست وزير شد تا آن قانون را اجرا كند و دست بيگانگان را از اين ثروت ملي كوتاه كند . ( دكتر محمد مصدق)

*- پس از موفقيت كودتاي 28 مرداد ، نفوذ و سلطه ................ بر كشور ما به تدريج افزايش يافت . ( آمريكا )

7

-1 هدف آمريكا از ايجاد تغييرات در امور اجتماعي و اقتصادي ايران چه بود ؟ از بين بردن زمينه ي قيام هاي مردمي و حفظ حكومت پهلوي .

-2 اساسي ترين تغييرات در تصويب نامه انجمن هاي ايالتي و ولايتي چه بود ؟ الف) لغو شرط مسلمان بودن براي انتخاب كنندگان و

انتخاب شوندگان. ب) لغو سوگند به قرآن از سوي انتخاب شوندگان و تبديل آن به سوگند به كتاب آسماني .

-3 به چه دليل علما با تصويب نامه ي انجمن هاي ايالتي و ولايتي مخالفت كردند ؟ تغييرات قانون انجمن هاي ايالتي و ولايتي در

ظاهر به بهانه ي زمينه سازي براي مشاركت بيشتر مردم در فعاليت هاي اجتماعي انجام گرفت ا ue825 ما در حقيقت تهاجم آشكاري به هويت ديني

جامعه ي اسلامي ايران بود ، به همين دليل علما اب آن مخالفت كردند .

-4 چرا امام خميني با تصويب نامه انجمن هاي ايالتي و ولايتي مخالفت كرد؟ نتيجه ان چه شد ؟ امام خميني مي دانست كه

هدف حكومت از اين تغييرات ، تضعيف اسلام و تخريب ارزش هاي اسلامي است . سرانجام در نتيجه ي مخالفت ج ue825 دي امام و ساير علما دولت

مجبور شد تصويب نامه ي مذكور را لغو كند .

-5 چرا تصويب نامه ي انجمن هاي ايالتي و ولايتي موجب تضعيف اسلام و تخريب ارزش هاي اسلامي مي شد؟ زيرا اين

تغييرات در ظاهر به بهانه ي زمينه سازي براي مشاركت بيشتر مردم در فعاليت هاي اجتماعي صورت گرفت اما در حقيقت ، تهاجم آشكاري به

هويت ديني جامعه ي اسلامي ايران بود .

-6 هدف شاه از برگزاري همه پرسي اصول شش گانه(انقلاب سفيد) چه بود ؟محمدرضا شاه پيروي از سياست هاي آمريكا را براي

حفظ حكومت خود ضروري مي دانست . به همين دليل مدت كوتاهي پس از لغو تصويب نامه ي انجمن هاي ايالتي و ولايتي ، اعلام كرد كه اصول

شش گانه را با عنوان انقلاب سفيد به همه پرسي خواهد گذاشت . .

-7 چه كساني به مخالفت با اصول شش گانه شاه پرداختند ؟ چرا؟ امام خميني و ساير علماي مبارز مخالفت كردند . زيرا از اهداف و

پيامدهاي واقعي اين اصول آگاه بودند و يقين داشتند كه اجراي اين اصول ، موجب تحكيم سلطه ي امريكا بر ايران و وابستگي سياسي و

اقتصادي كشور ما به بيگانگان مي شود .

-8 امام خميني در محرم سال 1342 ، چه توصيه اي به مداحان و سخنرانان مذهبي كرد ؟ يادآوري كرد كه سكوت در برابر

حكومت ستمگر ، كمك به دشمنان اسلام است و از آنان خواست كه خطر اسرائيل را به مردم گوشزد كنند .

-9 سخنان امام خميني در عصر عاشوراي سال 1342 در باره چه مسائلي بود؟ رژيم با امام چگونه برخورد كرد ؟ شاه را به دليل

ستمگري ، همكاري با اسرائيل و وابستگي به آمريكا به شدت محكوم كرد . دو روز بعد مأموران رژيم شبانه به خانه ي امام ريختند و ايشان را

دستگير و پس از انتقال به تهران د ريكي از پادگان هاي نظامي زنداني كردند .

-10 شديدترين اعتراض ها به دستگيري امام خميني ، در كدام شهرهاي كشور صورت گرفت ؟ قم – تهران - ورامين .

-11 قيام 15 خرداد 42 چگونه شكل گرفت ؟ دستگيري امام خميني ، موجب خشم و اعتراض گسترده ي مردم مسلمان ايران

درشهرهاي مختلف شد. رژيم كه از حركت سريع مردم به وحشت افتاده بود به مأموران خود دستور داد كه تظاهر كنندگان را به گلوله ببندند و

قيام را سركوب كنند .

-12 قيام 15 خرداد 42 چه اثراتي داشت؟ قيام 15 خرداد اگر چه به زور اسلحه و با خشونت مأموران رژيم سركوب شد ، بر خشم و نفرت

مردم انقلابي نسبت به شاه و عوامل حكومت ا. افزود و انگيزه ي آنان را براي مبارزه تا سرنگوني حكومت پهلوي تقويت كرد .

-13 منظور از مصونيت قضايي يا حق كاپيتولاسيون چيست؟ و چه كسي با آن به مخالفت برخاست ؟ بر اساس اين مصونيت ،

اگر آمريكايي ها در ايران مرتكب جرمي مي شدند ، دادگاه هاي ايران حق رسيدگي به جرم آنها را نداشتند . امام خميني با آن به مخالفت برخاست

-14 امام خميني در 13 آبان 1342 به كجا تبعيد شدند؟ حكومت پهلوي دريافت كه امام اهل سازش و سكوت نيست ، بنابراين ايشان

را به تركيه تبعيد كرد . حدود يك سال بعد ، تبعيد گاه امام از تركيه به نجف در عراق تغيير يافت و تا مهر 1357 در آن شهر ساكن بودند .

-15 امام خميني در تبعيد ، به چه شكل هايي مبارزات خود را ادامه مي دادند ؟ امام به مناسبت هاي مختلف با صدور اعلاميه و

فرستادن پيام به گروه هاي سياسي ، مردم را به مبارزه با شاه و اسرائيل دعوت مي كرد .

مجموعه سوال و جواب كتاب مطالعات اجتماعي نهم - متوسطه اول – تهيه كننده : عليرضا اسماعيلي

درس 15 ( انقلاب اسلامي ايران )

8

-16 اقدامات امام خميني را در مبارزه با حكومت پهلوي به ترتيب روي نمودار بنويسيد ؟

مخالفت با تصويب نامه

انجمن هاي ايالتي و ولايتي

مخالفت با اصول شش گانه

(انقلاب سفيد)

سخنراني تاريخي ايشان

در مدرسه فيضيه قم

مخالفت با كاپيتولاسيون و

دستگيري امام

ادامه مبارزه در دوران

تبعيد

-17 مبارزه ي ملت ايران پس از تبعيد امام خميني به چه صورت ادامه يافت؟ قشرهاي مختلف مردم به ويژه روحانيون ، فرهنگيان ،

دانشجويان و بازاريان پس از تبعيد رهبر نهضت به مبارزه ادامه دادند . آنها به پيروي از امام ، مبارزه را وظيفه اي ديني و شرعي مي دانستند .

علاوه بر ياران و پيروان امام خميني ، گروه هاي ديگري نيز با عقايد سياسي متفاوت در مبارزه با حكومت پهلوي شركت داشتند .

-18 نحوه ي مبارزه ي آيت الله مطهري و دكتر علي شريعتي به چه شكلي بود ؟ آنان مي كوشيدند با سخنراني ، نوشتن كتاب و

مقاله و برگزاري كلاس هاي تفسير قرآن و نهج البلاغه در مساجد و حسينيه ها و دانشگاه ها ، اسلام انقلابي را به جوانان معرفي كنند .

-19 در سال 1356 به چه دلايلي مردم از شاه و سياست هاي او ناراضي بودند؟ علت آن را توضيح دهيد؟ به دليل مسائل و

مشكلات مختلف فرهنگي ، سياسي و اقتصادي . زيرا : الف)حكومت پهلوي به فرهنگ و ارزش هاي اسلامي توجهي نداشت و اقدام هاي فرهنگي

آن ، به خصوص برنامه هاي راديو و تلويزيون و سينما در جهت تضعيف فرهنگ اسلامي بود ب) وابستگي سياسي حكومت پهلوي به بي ان گگان و

نفوذ و دخالت كشورهاي خارجي به ويژه آمريكا ج) استبداد و سركوب د) رژيم پهلوي حقوق ملت و اصول قانون اساسي مشروطه را ناديده

مي گرفت . ه) نمايندگان مجلس شوراي ملي و هئيت وزيران در برابر شاه هيچ استقلالي نداشتند . و) روزنامه ها نيز آزادي نداشتند و نمي

توانستند از شاه و مقا م هاي حكومتي انتقاد كنند و) ساواك ومأموران نظامي با انواع شكنجه ها ، مخالفان را سركوب مي كردند ز) حيف و

ميل و غارت ثروت و سرمايه هاي ملي كشور توسط خاندان پهلوي .

-20 دلايل سياسي ، فرهنگي ، اجتماعي و اقتصادي نارضايتي مردم از حكومت شاه را به تفكيك بنويسيد .

وابستگي سياسي حكومت پهلوي به بيگانگان و نفوذ و دخالت كشورهاي خارجي به ويژه آمريكا

نمايندگان مجلس شوراي ملي و هئيت وزيران در برابر شاه هيچ استقلالي نداشتند

دلايل سياسي

روزنامه ها نيز آزادي نداشتند و نمي توانستند از شاه و مقا م هاي حكومتي انتقاد كنند

ساواك ومأموران نظامي با انواع شكنجه ها ، مخالفان را سركوب مي كردند و عده زيادي به اعدام و زندان و

تبعيد محكوم شده بودند .

دلايل فرهنگي و اجتماعي

حيف و ميل و غارت ثروت و سرمايه هاي ملي كشور توسط خاندان پهلوي

اقتصادي

-21 قيام 19 دي ماه 1356 مردم قم را شرح دهيد ؟ مردم قم در 19 دي 1356 در اعتراض به انتشار مقاله ي توهين آميز روزنامه

اطلاعات ، به تظاهرات پرداختند و مأموران حكومت اين تظاهرات را به خاك و خون كشيدند .

-22 قيام 29 بهمن 1356 مردم تبريز را توضيح دهيد؟ مردم تبريز به مناسبت چهلم شهداي 19 دي قم ، در روز 29 بهمن قيام كردند

و تعداد زيادي از آنها شهيد و زخمي شدند .

-23 عكس العمل شاه در برابر اعتراض و تظاهرات ملت در سال 57 به چه صورت بود؟ از يك سو براي فريب ملت ، پي درپي

نخست وزيران خود را عوض مي كرد و به مردم وعده مي داد كه پيام انقلاب انان را شنيده است و به خواسته هايشان توجه خواهد كرد . از سوي

ديگر ، به مأموران خود دستور مي داد كه تظاهر كنندگان را سركوب كنند .

-24 واقعه ي 17 شهريور 1357 ( جمعه ي سياه) را توضيح دهيد ؟ در آن روز كه به جمعه ي سياه معروف شد ، مأموران رژيم به طرز

بي رحمانه اي تظاهرات مردم را در ميدان ژاله (شهداي كنوني) به خاك و خون كشيدند و عده ي زيادي را شهيد و زخمي كردند .

-25 انقلاب اسلامي ايران با چه شعاري به پيروزي رسيد؟ و هدف آن چه بود؟ با شعار محوري " استقلال ، آزادي ، جمهوري

اسلامي " به پيروزي رسيد و هدف آن از بين بردن وابستگي كشور به بيگانگان و تأمين حقوق ملت در چارچوب قوانين و ارزش هاي اسلامي بود

-26 سه عامل موثر در موفقيت انقلاب اسلامي ايران را بنويسيد؟ ايمان و اعتقاد به اسلام – وحدت و استقامت ملت – رهبري قاطع و

هوشيارانه ي امام خميني .

*- پس از كودتاي 28 مرداد 1332 ، به تدريج نفوذ و سلطه ي ........................ بر ايران بيشتر شد . ( آمريكا )

9

*- برجسته ترين چهره مخالفان تصويب نامه انجمن هاي ايالتي و ولايتي ، عالمي شجاع به نام .......................كه در ............

اقامت داشت . ( سيد روح الله خميني – قم )

*- در برخي از شهر ها مانند .......... و ............ مردم تظاهرات كردند و مخالفت خود را با اصول ششگانه و همه پرسي نشان دادند .

(تهران – قم )

*- امام خميني در عصر عاشورا ( 13 خرداد 1342 ) در ..................... سخنراني تاريخي كرد . ( مدرسه فيضيه قم)

*- يكي از خونين ترين رويدادهاي دوران انقلاب اسلامي در روز .................... در ............. به وقوع پيوست . ( 17 شهريور 1357 -تهران )

( *- در نتيجه ي مبارزه مردم ايران شاه در روز .......................... مجبور به فرار از كشور شد . ( 26 دي ماه 1357

( *- رهبر انقلاب اسلامي ايران در روز ............................. به ميهن بازگشت . ( 12 بهمن 1357

( *- انقلاب اسلامي ايران در روز ........................ به پيروزي رسي و عصر جديدي در تاريخ ايران آغاز شد . ( 22 بهمن 1357

*- انقلاب اسلامي ايران ، انقلاب با ويژگي هاي ...................... بود . ( ديني)

-1 امام خميني براي تعيين نظام سياسي چه كرد؟

به دولت موقت انقلاب مأموريت داد كه ضمن اداره ي امور كشور ، اقدامات لازم را براي تأسيس نظام سياسي جديد انجام دهد .

-2 نمودار روند تأسيس نظام جمهوري را كامل كنيد ؟

همه پرسي تعيين نظام

سياسي

تدوين و تصويب

قانون اساسي

انتخابات اولين دوره

رياست جمهوري

انتخابات اولين دوره

مجلس شوراي اسلامي

تعيين هيئت دولت

-3 دو مورد از نهادهاي انقلابي كه به فرمان امام خميني شكل گرفتند را نام برده و هدف از تشكيل آنها را بنويسيد؟ سپاه

پاسداران انقلاب اسلامي و بسيج مستضعفانبودند كه با هدف دفاع از آرمان هاي انقلاب اسلامي و مرز و بوم كشور شكل گرفتند .

-4 چرا دولت هاي سلطه گرو زورگو (آمريكا) فعاليت هاي گسترده اي را براي انحراف و نابودي نظام نوپاي اسلامي آغاز كردند؟

نظام جمهوري اسلامي ايران از همان ابتداي شكل گيري به حمايت از نهضت هاي آزادي بخش در سراسر جهان برخاست . به همين دليل

جمهوري اسلامي روابط خود را با دولت اشغالگر قدس (اسرائيل) قطع كرد و از قيام مردم فلسطين براي آزادي سرزمين خود پشتيباني نمود .

-5 سه مورد از توطئه ها و دسيسه هاي دشمنان براي انحراف و نابودي انقلاب اسلامي ايران چه بود ؟ ايجاد شورش و نا امني-

ترور شخصيت هاو مردم انقلابي – اقدامات نظامي .

-6 نقش گروه هاي ضد انقلاب داخلي را در ايجاد شورش و ناامني در سال هاي نخست پيروزي انقلاب اسلامي شرح دهيد؟

گروه هاي ضد انقلاب داخلي با حمايت دشمنان خارجي انقلاب اسلامي در بخش هايي از كشوربه ويژه در مناطق مرزي به ايجاد نا امني و اغتشاش

پرداختند . اين گروه ها قصد داشتند با به راه انداختن جنگ داخلي ، اقوام ايراني را در مقابل هم قرار دهند . آنها حتي به اموال و دارايي هاي

مردم نيز خسارت هاي فراواني وارد كردند .

-7 چهار نفر از شخصيت هايي انقلابي كه در سالهاي نخست پيروزي ترور شدند نام ببريد ؟ استاد شهيد مطهري- آيت الله دكتر

بهشتي – محمدعلي رجايي – دكتر محمد جواد باهنر .

-8 دانشجويان پيرو خط امام در چه تاريخي و چرا سفارت آمريكا را تسخير كردند ؟ در 13 آبان 58 – زيرا در ابتداي پيروزي

انقلاب ، سفارت آمريكا در ايران به مركزي براي حمايت از گروه هاي ضد انقلاب تبديل شده بود .

مجموعه سوال و جواب كتاب مطالعات اجتماعي نهم - متوسطه اول – تهيه كننده : عليرضا اسماعيلي

درس 16 (ايران در دوران پس از پيروزي انقلاب اسلامي )

10

-9 دانشجويان چه شرطي را براي آزادي گروگان هاي آمريكايي اعلام كردند؟ دانشجويان اعلام كردند كه چنانچه آمريكا شاه را

تحويل دهد و متعهد شود كه در امور داخلي ايران دخالت نكند ، گروگان ها را آزاد خواهند كرد .

-10 آمريكا براي رهايي ر گوگان ها چه كرد ؟ اقدام به حمله ي نظامي كرد اما هواپيما و بالگردهاي آن كشور در صحراي طبس دچار طوفان

شن شدند و نيروهاي امريكايي با تحمل تلفات و خسارت گريختند .

-11 سرانجام گروگان هاي آمريكاي چه شد ؟ سرانجام با ميانجيگري دولت الجزاير ، دانشجويان پس از يك سال و چند ماه گروگان

هاي آمريكايي را آزاد كردند .

-12 جنگ تحميلي در چه تاريخي و توسط كدام كشور بر عليه ايران آغاز شد؟ در 31 شهريور 1359 ، صدام ، رئيس حكومت بعثي

عراق ، با فرمان حمله به خرمشهر جنگ عليه ايران را آغاز كرد .

-13 جمله ي معروف رهبر انقلاب آيت الله خامنه اي در باره امام خميني چه بود؟ " اين انقلاب در هيچ كجاي جهان بي نام او

شناخته شده نيست "

( *- مردم ايران در روز هاي ............ و ............ برا ي تعيين سرنوشت سياسي خود به پاي صندوق هاي رآي رفتند . ( 10 و 11 فروردين 58

98 درصد) / *- در همه پرسي براي تعيين نظام سياسي ........... درصد مردم به جمهوري اسلامي رأي مثبت دادند . ( 2

*- روز 12 فروردين به عنوان روز ............................... نام گذاري شد . ( جمهوري اسلامي)

*- نهادهاي انقلابي به فرمان........................ و بر اساس ................... به وجود آمدند . ( امام خميني- ضرورت و نيازهاي كشور)

*- آيت الله ........................... بر اثر اقدام هاي تروريستي ضد انقلاب به شدت مجروح شدند . ( سيدعلي خامنه اي )

( *- جنگ تحميلي سرانجام پس از ............... سال پايداري ملت و ايثار رزمندگان به پايان رسيد . ( 8

( *- .......... سال بعد از اعلام آتش بس ، ايران و عراق براي تبادل اسرا به توافق رسيدند . ( 2

( *- امام خميني سرانجام در شامگاه ................. در تهران درگذشت . ( 13 خرداد 1368

*- يك روز پس از ارتحال امام خميني ............. ، .............. را به رهبري انقلاب برگزيد . ( مجلس خبرگان رهبري – آيت الله خامنه اي)__

گروه علوم اجتماعی رومشکان ...